Ερευνητικό πρόγραμμα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών για την κατανάλωση στην Αθήνα με τίτλο: Κοινωνικοοικονομική τάξη, κοινωνική θέση και κατανάλωση: Διαστρωμάτωση, κινητικότητα και αστική κατανάλωση στην Αθήνα

Δημήτρης Εμμανουήλ, Ρωξάνη Καυταντζόγλου, Νίκος Σουλιώτης

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Διαχρονική μελέτη των γεωμετρικών και γεωγραφικών χαρακτηριστικών των προσφυγικών οικισμών του νομού Θεσσαλονίκης με τη χρήση φωτογραμμετρικών και χαρτογραφικών μεθόδων και στόχο τη χωρική τους τεκμηρίωση και ταξινόμηση

Αναστάσιος Σταμνάς

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Το ερευνητικό πρόγραμμα ENSURE: Ενίσχυση της προσαρμοστικότητας κοινοτήτων και περιοχών που αντιμετωπίζουν φυσικούς και σύνθετους φυσικούς-τεχνολογικούς κινδύνους

Στο παρελθόν, και στο πλαίσιο της εξέλιξης του γνωστικού πεδίου «των καταστροφών», η απόκριση τόπων και περιοχών στα ακραία φυσικά γεγονότα που τους/τις έπλητταν ερμηνευόταν με βάση το μέγεθος ή την ένταση αυτών των γεγονότων. Οι ζημιές και οι απώλειες συνδέονταν ευθέως και μονοσήμαντα με το μέγεθος του σεισμού, τη μέγιστη παροχή, τις επιταχύνσεις και το ύψος των πλημμυρικών υδάτων κ.ο.κ.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η έρευνα στο πεδίο των κινδύνων και των καταστροφών στρέφει με επιμονή το ενδιαφέρον της από εκτιμήσεις κινδύνων εστιασμένες στην επικινδυνότητα (δηλαδή τα ίδια τα ακραία φυσικά φαινόμενα) σε περισσότερο ολοκληρωμένες προσεγγίσεις. Αυτές βάζουν στο κέντρο του προβληματισμού την Τρωτότητα (Vulnerability), την επιρρέπεια δηλαδή μιας οντότητας σε απώλειες όταν υποστεί πίεση, και την Προσαρμοστικότητα (Resilience) των εκτεθειμένων (περιοχών, κοινωνικών ομάδων κ.λπ.). Η ανάγκη γι’ αυτό τον επαναπροσανατολισμό εκφράζεται πλέον όχι μόνο από τους κοινωνικούς επιστήμονες που είχαν εξ ορισμού εστιασμένο το ενδιαφέρον στην ικανότητα απόκρισης κοινωνικών δρώντων, αλλά επίσης από τους μηχανικούς και τους φυσικούς επιστήμονες. Οι τελευταίοι έχουν συνειδητοποιήσει πλέον τους περιορισμούς και τα όρια των τεχνικών αμυντικών έργων που κατασκευάζονται για να «αναχαιτίσουν» τα ακραία φυσικά γεγονότα και να τροποποιήσουν την επικινδυνότητα.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Η Ελλάδα από χώρα αποστολής σε χώρα υποδοχής μεταναστών: πρόσβαση στην κατοικία και χωροκοινωνικοί διαχωρισμοί σε πόλεις της Γερμανίας και στην Αθήνα

Δημήτρης Μπαλαμπανίδης

Οι μετακινήσεις των πληθυσμών από μία περιοχή του κόσμου προς μία άλλη είναι ένα φαινόμενο τόσο παλαιό όσο και η ιστορία της ανθρωπότητας. Βέβαια, στο πέρασμα των χρόνων, οι κατευθύνσεις των μετακινήσεων αλλάζουν διαρκώς, καθώς επίσης αλλάζουν οι αιτίες που τις προκαλούν και, κυρίως, οι έννοιες και τα νοήματα που τις περιγράφουν. Στην Ευρώπη, για παράδειγμα, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο τα βασικά μεταναστευτικά ρεύματα κατευθύνονται από τις χώρες του Νότου προς τις ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες του Βορρά, στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης και της εκβιομηχάνισής τους. Όμως, μπαίνοντας στη δεκαετία του 1980, το πρότυπο αυτό αλλάζει, αυτή τη φορά λόγω της περίφημης αποβιομηχάνισης και άλλων μεγάλων παγκόσμιων αναδιαρθρωτικών αλλαγών. Έτσι, οι νότιες ευρωπαϊκές χώρες, που μέχρι πρόσφατα τροφοδοτούσαν τον πλούσιο Βορρά με εργατικό δυναμικό, μετατρέπονται γρήγορα στις βασικότερες χώρες υποδοχής   μεταναστών,     μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Νέες γεωγραφίες στην ελληνοαλβανική μεθόριο και διαδικασίες παραγωγής κατοικίας. Ιωάννινα και Αργυρόκαστρο μετά το 1989

Φερενίκη Βαταβάλη

Αντικείμενο της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση, μέσα από την παραγωγή της κατοικίας, των νέων γεωγραφικών ιεραρχιών και αλληλεξαρτήσεων που αναπτύσσονται στην ελληνοαλβανική μεθόριο, μελετώντας τον τρόπο με τον οποίο συμμετέχουν σε αυτές οι πόλεις των Ιωαννίνων και  του  Αργυροκάστρου  μετά  το 1989.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Παγκοσμιοποίηση και μετασχηματισμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η περίπτωση της Δανίας

Άννα Φρούπου

Η έξαρση του φαινόμενου της παγκοσμιοποίησης και της οικονομικής  φιλελευθεροποίησης  της αγοράς, τα νέα κοινωνικά δεδομένα (γήρανση του πληθυσμού, υπογεννητικότητα,   εισροή  μεταναστών κ.λπ.) δημιούργησαν πρόσφορο έδαφος  για  την  προώθηση  αλλαγών τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο. Ο καθοριστικός ρόλος του κράτους ως ρυθμιστή της οικονομικής και κοινωνικής ζωής αντικαθίσταται από τις δυνάμεις της ελεύθερης αγοράς ενώ παρατηρείται ένας έντονος μετασχηματισμός μέσα από την προώθηση υπερεθνικών σχημάτων αλλά και αποκεντρωτικών διαδικασιών. Μια νέα μορφή διακυβέρνησης  έρχεται  να  αντικαταστήσει την παραδοσιακή μορφή άσκησης της κυβερνητικής πολιτικής. Μέρος του δημοσίου τομέα ιδιωτικοποιείται και την ευθύνη για την υλοποίηση επιμέρους κρατικών επιλογών και προγραμμάτων αναλαμβάνουν από κοινού μέσα από επενδύσεις και οι ιδιωτικοί φορείς, προωθώντας ένα νέο καθεστώς εταιρικής σχέσης και συνεργασίας.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Βασικές αρχές σχεδιασμού Μητροπολιτικού Πάρκου Πρασίνου στο πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού

Ερευνητική Ομάδα Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ

To ερευνητικό πρόγραμμα «Βασικές αρχές σχεδιασμού Μητροπολιτικού Πάρκου Πρασίνου στο  πρώην αεροδρόμιο  Ελληνικού» εκπονήθηκε το 2009-2010 από το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ για λογαριασμό της ΤΕΔΚΝΑ και των Δήμων Ελληνικού-Αργυρούπολης, Αλίμου και Γλυφάδας. Το πεδίο της έρευνας αφορά την έκταση του πρώην αεροδρομίου, η οποία ανέρχεται σε 5.287 στρέμματα, και της όμορης παράκτιας έκτασης, η οποία καλύπτει 976 στρέμματα.

Διερευνήθηκαν οι δυνατότητες, το κόστος και η εφικτότητα διαμόρφωσης ενός πάρκου μητροπολιτικής εμβέλειας και υψηλού πρασίνου στο Ελληνικό. Κατεγράφησαν τα πολεοδομικά, θεσμικά και τεχνικά στοιχεία του χώρου του πρώην αεροδρομίου και της ακτής του Σαρωνικού, τα δεδομένα πράσινων και ελεύθερων χώρων στο μητροπολιτικό συγκρότημα της Αθήνας, διερευνήθηκαν οι σχέσεις της περιοχής και η θέση της στο συγκρότημα και αξιολογήθηκαν τα υφιστάμενα σενάρια αξιοποίησης. Ελέγχθηκαν τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία της μέχρι τώρα λειτουργίας των εγκαταστάσεών του και εξετάστηκαν τα τεχνικοοικονομικά δεδομένα της δημιουργίας του πάρκου. Κατεγράφη επίσης η διεθνής εμπειρία επανάχρησης πρώην αεροδρομίων και λειτουργίας πάρκων στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Τα αποτελέσματα της έρευνας τεκμηριώνουν την εφικτότητα όπως και την πολεοδομική και περιβαλλοντική αναγκαιότητα της δημιουργίας του πάρκου. Υποδεικνύουν επίσης μια βασική στρατηγική βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων φάσεων για την υλοποίησή του.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Τοπική αντιμεταναστευτική δράση και αστική συγκέντρωση στην Αθήνα

Το ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Μετανάστευση και αστική σύγκρουση στο επίπεδο της γειτονιάς: το κέντρο της Αθήνας και η περίπτωση του Αγ. Παντελεήμονα Αχαρνών» διεξάγεται στο ΙΑΑΚ/ ΕΚΚΕ από το Μάιο του 2009 έως σήμερα. Η ερευνητική ομάδα αποτελείται από τους Κ. Ι. Καβουλάκο, λέκτορα ΑΠΘ υπό διορισμό και συνεργάτη του ΕΚΚΕ, και Γ. Κανδύλη, ερευνητή Δ’ βαθμίδας στο ΕΚΚΕ.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF