Doreen Massey 1944-2016 in memoriam

Κωστής Χατζημιχάλης

Η Doreen Barbara Massey, διεθνώς γνωστή γεωγράφος, φεμινίστρια και πολιτική ακτιβίστρια της αριστεράς, πέθανε ξαφνικά τον Μάρτιο του 2016 στο σπίτι της, όπου ζούσε μόνη, στο Kilburn του βορειοδυτικού Λονδίνου. Το έργο της από το 1970 και έπειτα για τον χώρο, τον τόπο και την εξουσία ήταν διεθνώς γνωστό και ήταν ιδιαίτερα αγαπητή μεταξύ συναδέλφων, φίλων και ακτιβιστών στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Μεγάλωσε σε εργατική οικογένεια στο Wythenshawe, γειτονιά του Μάντσεστερ και, όπως συχνά έλεγε, χάρη στο κοινωνικό κράτος τής δόθηκε η δυνατότητα για μόρφωση. Ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές της σπουδές στη γεωγραφία στην Οξφόρδη, εργάστηκε στο Centre for Environmental Studies το διάστημα 1968-1980 και συνέχισε, αφού έλαβε υποτροφία, τις μεταπτυχιακές της σπουδές στην Πενσιλβάνια των ΗΠΑ, το διάστημα 1971- 1972. Το 1982 εκλέχθηκε καθηγήτρια στο Open University (OU), όπου παρέμεινε μέχρι τη συνταξιοδότησή της, το 2009, και έδωσε διεθνή δυναμική στο Τμήμα Γεωγραφίας. Οι εργασίες με τον συνάδελφό της John Allen και οι ομαδικές συνεργασίες σε εκπαιδευτικές βιβλία, κατέστησαν τη γεωγραφία στο ΟU έναν σημαντικό κόμβο στη διεθνή διανόηση.

Μεταξύ των σημαντικότερων βιβλίων της ήταν και τα Capital and Land (1978) (με την Alejandrina Catalano), The Anatomy of Job Loss (1982), (με τον Richard Meegan), Spatial Divisions of Labour (1984), Space, Place and Gender (1994), For Space (2005) και World City (2007), ανάμεσα σε πολλά άλλα. Η Doreen ήταν έντονα πολιτικοποιημένη και μόνιμα ενεργή σε κινήματα και εργατικούς αγώνες όπως στη με- γάλη απεργία των ανθρακωρύχων ενάντια στη Μάργκαρετ Θάτσερ στις αρχές του 1980, στο Greater London Council Socialist Project (με τους Hilary Wainwright και Robin Murray) αλλά και στη Λατινική Αμερική με τους Σαντινίστας στη δεκαετία του 1980, στη Venezuela του Hugo Chavez και στη Νότια Αφρική μετά το Απαρτχάιντ. Μετά το κλείσιμο του περιοδικού Marxism Today, στο οποίο έγραφε συχνά, το 1995 άρχισε να εκδίδει με τους Stuart Hall και Michael Rustin το αριστερό περιοδικό Soundings. Με την ίδια ομάδα και πολλούς/ές άλλους/ες ακτιβιστές και ακτιβίστριες συνέγραψαν το Kilburn Manifesto, μία διακήρυξη ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό.

Είχε τιμηθεί με δεκάδες βραβεία και τιμητικά διπλώματα, μεταξύ των οποίων και το βραβείο Vautrin Lud, το οποίο θεωρείται το Νόμπελ της γεωγραφίας, αλλά αρνήθηκε την τιμητική αναγόρευση σε Ιππότη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

Ήταν πολύ γνωστή και αγαπητή στην Ελλάδα και είχε επισκεφθεί επαλειμμένα διάφορες περιοχές με αφορμές συνέδρια, διαλέξεις, πολιτικές επαφές αλλά και για διακοπές. Κατά τις επισκέψεις της έχει δώσει δεκάδες συνεντεύξεις σε εφημερίδες και περιοδικά. Τον Νοέμβριο του 2012 αναγορεύτηκε επίτιμη διδάκτορας στο Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου.

Σε ένα από τα προσεχή τεύχη των ΓΕΩΓΡΑΦΙΩΝ θα έχουμε εκτεταμένο αφιέρωμα στη ζωή και το έργο της.

Πολλαπλοί χώροι της δημοκρατίας: Συνέντευξη της Doreen Massey

Για τη συζήτηση με την Doreen Massey και την επιμέλεια του άρθρου συνεργάστηκαν οι υποψήφιοι διδάκτορες και οι μεταπτυχιακοί φοιτητές του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Γιώργος Βελεγράκης, Χάρης Κωνσταντάτος, Δημήτρης Μπαλαμπανίδης, Παναγιώτης Πάντος, Ίρις Πολύζου, Γεωργία Σολδάτου, Αγάπη Τσίκλη και Ευαγγελία Χατζηκωνσταντίνου.

Η γεωγράφος Doreen Massey, ομότιμη καθηγήτρια στο Open University του Ηνωμένου Βασιλείου, βρέθηκε το Νοέμβριο του 2012 στην Αθήνα, με αφορμή την αναγόρευσή της σε επίτιμη διδάκτορα του Τμήματος Γεωγραφίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου. Επισκεφθήκαμε μαζί της χώρους κοινωνικής αυτοδιαχείρισης, τον Ελεύθερο Κοινωνικό Χώρο «Βοτανικός Κήπος» στην Πετρούπολη και το καφενείο του «Ευρωπαϊκού Χωριού» στην Ακαδημία Πλάτωνος. Μας μίλησε για το ενδιαφέρον της για τα αυτοδιαχειριστικά εγχειρήματα, για την ελπιδοφόρα πολιτικοκοινωνική κατάσταση στη Λατινική Αμερική, για την ανάγκη μιας πιο επεξεργασμένης προσέγγισης γύρω από την έννοια της κρίσης, για το διαρκές ερώτημα της δημοκρατίας.

Διαβάστε τη συνέντευξη σε μορφή PDF

Radical Spatiality and the Question of Democracy

It is a great honour to have been awarded an Honorary Doctorate here at the Geography Department at Harokopio University in Athens. I remember first coming here in 2000 to present a paper about the importance and the structure of the discipline. The Geography Department then was in its infancy, but I had known about plans for it for quite a while before, through my friend and colleague Professor Costis Hadjimichalis, one of the people who, as I understand it, was instrumental in its founding. So it was a joy to be one of the early celebrants of its birth. To be invited back now, to receive this degree from you, is therefore also much more than an honour: it is a deep personal pleasure.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Αναγόρευση της Ντορήν Μάσσεϋ (Doreen Massey) σε Επίτιμη Διδάκτορα του Τμήματος Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

Η Γενική Συνέλευση του Τμήματος Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου στη συνεδρία 139/05.04.2012, έπειτα από σχετική πρόταση του καθηγητή του Τμήματος Κωστή Χατζημιχάλη, ενέκρινε την απονομή του τίτλου της Επίτιμης Διδάκτορος του Τμήματος στην Ντορήν Μάσσεϋ (Doreen Massey, Ομότιμη Καθηγήτρια στο Open University του Ηνωμένου Βασιλείου). Η εκδήλωση έγινε στην αίθουσα τελετών του πανεπιστημίου τη Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 2012. Εκτός από την τιμητική εκδήλωση στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, η Ντορήν, με πρωτοβουλία υποψηφίων διδακτόρων του Τμήματος Γεωγραφίας και του Τομέα Πολεοδομίας και Χωροταξίας της Σχολής Αρχιτεκτόνων, επισκέφτηκε την Ακαδημία Πλάτωνος την Κυριακή, 11 Νοεμβρίου 2012. Από την επίσκεψη αυτή προέρχεται και η συνέντευξη που ολοκληρώνει το αφιέρωμα.

Διαβάστε το ιστορικό σε μορφή PDF

Διαβάστε τον έπαινο για την Doreen Massey σε μορφή PDF

Διαβάστε το άρθρο της Doreen Massey «Radical Spatiality and the Question of Democracy» σε μορφή PDF

Διαβάστε τη συνέντευξη της Doreen Massey σε μορφή PDF