Διαχρονική μελέτη των γεωμετρικών και γεωγραφικών χαρακτηριστικών των προσφυγικών οικισμών του νομού Θεσσαλονίκης με τη χρήση φωτογραμμετρικών και χαρτογραφικών μεθόδων και στόχο τη χωρική τους τεκμηρίωση και ταξινόμηση

Αναστάσιος Σταμνάς

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Ανιχνεύοντας τη χωρο-κοινωνική πόλωση μέσα από τις συνδηλώσεις ενός μύθου: Τα «γαλατικά χωριά» της κρίσης

Ειρήνη Μίχα

Με έναυσμα πολλαπλές πρόσφατες αναφορές στον ελληνικό έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο στο γαλατικό χωριό του Astérix, στην εργασία επισημαίνεται η όλο και πιο έντονη μετατόπιση του δημόσιου λόγου από την πολιτική στην ηθική, με συνέπεια τη χωροκοινωνική πόλωση και την ανακύκλωση του φόβου και της ανασφάλειας. Η απόδοση συγκεκριμένων μορφών συλλογικής δράσης με την εικόνα περιτειχισμένων ανυπότακτων χωριών εξυπηρετεί είτε την απαξίωση και καταστολή κάθε μορφής διαμαρτυρίας, είτε αντίθετα την ανάδειξη της θωράκισης και του ηρωισμού σε πρότυπο αντίστασης. Τα νοητά τείχη των γαλατικών χωριών περιχαρακώνουν κοινωνίες ιδανικές, στατικές και «αμόλυντες», απαξιώνοντας όσους και όσες δεν μπορούν να ενταχθούν στο εσωτερικό τους. Στόχος της εργασίας είναι, ανιχνεύοντας το ιδεολογικό υπόβαθρο αυτών των αναπαραστάσεων, να αναδειχθεί η σημασία των (αθέατων) ενδιάμεσων χώρων, εκεί όπου καθημερινές διεκδικήσεις, ποικίλα και συχνά συγκρουσιακά αιτήματα, σιωπηρές και επίμονες «παραβιάσεις» κανόνων αποσταθεροποιούν τη θεωρία της μοναδικής και αναπόφευκτης προοπτικής για την εξέλιξη του χώρου.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Συγκριτική προσέγγιση των χωρικών αλλαγών στις μητροπολιτικές περιοχές της Πόλης του Μεξικού και της Κωνσταντινούπολης

Κρίστη (Χρυσάνθη) Πετροπούλου

Η εργασία διερευνά τις χωρικές επιπτώσεις από τις τάσεις «μητροπολεοποίησης» στην Πόλη του Μεξικού και στην Κωνσταντινούπολη. Φωτίζει τους μηχανισμούς διαμόρφωσης των αστικών τοπίων και χρησιμοποιεί συγκριτική ανάλυση που βασίζεται στη λεγόμενη «οικο-τοπιακή» προσέγγιση. Χρησιμοποιεί τηλεπισκόπηση σε συγκεκριμένες περιοχές και ενδεικτικούς επιτόπιους ελέγχους.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Πρόταση μιας τυπολογίας για την ελληνική ύπαιθρο

Ο ύπαιθρος χώρος στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από έντονη φυσικογεωγραφική διάσπαση και ιδιαίτερη κοινωνικοοικονομική πολυπλοκότητα. Στην εργασία επιχειρείται η σύνταξη μιας τυπολογίας διάκρισης της υπαίθρου με βάση φυσικό-γεωγραφικά και ανθρωπογενή χαρακτηριστικά. Οι μεταβλητές που χρησιμοποιούνται είναι, το ανάγλυφο και οι καλύψεις γης. Λαμβάνονται υπόψιν επίσης στην ανάλυση οι ζώνες σε εγγύτητα με τις πόλεις και τις τεχνικές υποδομές καθώς και οι περιοχές Natura 2000. Οι διαφορετικοί τύποι υπαίθρου χώρου προκύπτουν από την επίθεση επιπέδων γεωχωρικών δεδομένων. Στα ευρήματα απεικονίζονται αφενός πολλοί διαφορετικοί τύποι του υπαίθρου χώρου αφετέρου, η έντονη πολυπλοκότητα αποτέλεσμα της σύνθετης γεωγραφίας του Ελληνικού χώρου.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Η νέα πολιτική οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής 2014-2020: Μια πρώτη ανάλυση και κριτική

Το άρθρο παρουσιάζει και αναλύει τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πολιτική Οικονομικής, Κοινωνικής και Εδαφικής Συνοχής, για την νέα προγραμματική περίοδο 2014-2020, όπως αυτές διαμορφώθηκαν μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Φεβρουαρίου 2013. Στο πρώτο τμήμα του άρθρου αναλύονται τα ποσοτικά χαρακτηριστικά της νέας Πολιτικής Συνοχής (νέα ταξινόμηση περιφερειών, ποσά και διάρθρωση των ενισχύσεων ανά κατηγορία περιφέρειας, κ.λπ.) και οι διαφαινόμενες επιπτώσεις στην περίπτωση της Ελλάδας και των ελληνικών περιφερειών. Στο δεύτερο τμήμα  αναλύονται οι προτεινόμενες μεταβολές στο θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής για την νέα προγραμματική περίοδο 2014-2020, ενώ στο τρίτο και τελευταίο τμήμα ακολουθεί μια συνθετική συζήτηση των ανωτέρω, που στοχεύει να αναδείξει τις αντιθέσεις του νέου πολιτικού και οικονομικού τοπίου της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ-27.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Τεκμηρίωση χωρικής και χρονικής εξέλιξης του ελλαδικού χώρου: Οντολογική τυποποίηση των ιστορικών χαρτών μιας δικτυακής πύλης

Οι ιστορικοί χάρτες αποτελούν σημαντικό τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς μιας χώρας. Αφενός, εκτός από την αισθητική αξία τους, φέρουν πολύτιμη ιστορική πληροφορία και αποτελούν το απαραίτητο γεωγραφικό υπόβαθρο για πλήθος εφαρμογών. Αφετέρου, αποδίδουν την εξέλιξη και τις μεταβολές στο χώρο και το χρόνο των γεωγραφικών οντοτήτων που απεικονίζουν. Προκειμένου, ωστόσο, να τυποποιηθούν σαφέστερα οι ιστορικοί χάρτες και να αποτελέσουν εύχρηστη πηγή ανάκτησης ιστορικών δεδομένων είναι απαραίτητη η σημασιολογική τεκμηρίωσή τους. Για την επίτευξη αυτού, προτείνεται ως μέθοδος η δόμηση χαρτογραφικών οντολογιών. Μια χαρτογραφική οντολογία ορίζει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του χάρτη αλλά και τις έννοιες και τις σχέσεις των οντοτήτων που αναπαριστώνται, αποκαθιστώντας έτσι, τυχόν εννοιολογικές ασάφειες και αποκαθιστώντας τη σύνδεση μεταξύ ιστορικού και σύγχρονου γεωγραφικού υπόβαθρου. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει τα πρώτα βήματα της ανάπτυξης μιας οντολογίας για το χάρτη «Carte de la nouvelle frontière Turco-Grecque», εστιάζοντας στα σύνορα της χώρας που αυτός απεικονίζει και τις αλλαγές τους έως σήμερα.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

10 χρόνια από την Ολυμπιάδα της Αθήνας 2004

Το 2014, εν μέσω κρίσης, εκτός από τις Ευρωεκλογές και τις δημοτικές/περιφερειακές εκλογές, είναι και η δεκαετής επέτειος από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Αυτή η ολιγοήμερη γιορτή που σφράγισε με την νέα Μεγάλη Ιδέα την περίοδο του «εκσυγχρονισμού» και της «ισχυρής Ελλάδας». Δεν θα υπάρξουν μάλλον τελετές, όλοι και όλες οι τότε υπεύθυνοι θα προτιμήσουν να κρυφτούν γιατί σήμερα ξέρουμε καλά τι πληρώσαμε –ουσιαστικά και μεταφορικά– για εκείνη την φιέστα. Όταν έκλεισαν τα φώτα της Ολυμπιάδας ήμασταν απελπιστικά λίγοι όσοι και όσες δεν πανηγυρίζαμε. Γιατί ξέραμε ότι η πολύχρονη προετοιμασία που υποβίβασε όλες τις αναπτυξιακές προτεραιότητες στους Αγώνες, ο τρόπος υλοποίησης των έργων, τα σκόρπια στάδια σε όλη την Ελλάδα, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και οι τραγικές υπερβάσεις των προϋπολογισμών –για να περιοριστούμε μόνο σε αυτά– υπομόνευαν μακροπρόθεσμα την επιβίωση της χώρας. Οι ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ θα οργανώσουν ένα ειδικό αφιέρωμα σε προσεχές τεύχος, σήμερα όμως ζητήσαμε από τέσσερις ειδικούς συνεργάτες να φωτίσουν δυο ιδιαίτερες πλευρές των αρνητικών επιπτώσεων της Ολυμπιάδας οι οποίες είναι καθοριστικές για τη σημερινή συγκυρία: την αρνητική εμπειρία προγραμματισμού και σχεδιασμού του χώρου και τον ρόλο του κόστους των αγώνων στο δημόσιο χρέος.

Διαβάστε το άρθρο της Μαρίας Καλαντζοπούλου και του Νίκου Μπελαβίλα σε μορφή PDF

Διαβάστε το άρθρο του Γιώργου Σταθάκη και του Μιχάλη Νικολακάκη σε μορφή PDF 

Τεύχος 23 – Άνοιξη 2014

ΓΕΩ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΕΣ: 10 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Μαρία Καλατζοπούλου, Νίκος Μπελαβίλας

Από την Ολυμπιάδα στο Μνημόνιο: Η εγκαθίδρυση «έκτακτων συνθηκών» στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη του χώρου

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Γιώργος Σταθάκης, Μιχάλης Νικολακάκης

Η πολιτική οικονομία του Φοίβου και της Αθηνάς

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF


ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ελένη Γκαδόλου, Ελένη Τομαή, Εμμανουήλ Στεφανάκης, Γεώργιος Κρητικός

Τεκμηρίωση χωρικής και χρονικής εξέλιξης του ελλαδικού χώρου: Οντολογική τυποποίηση των ιστορικών χαρτών μιας δικτυακής πύλης

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Αρτέμης Κουρτέσης, Βασίλης Αυδίκος

Η νέα πολιτική οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής 2014-2020: Μια πρώτη ανάλυση και κριτική

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Γιώργος Τσιλιμίγκας, Αθανάσιος Κίζος

Πρόταση μιας τυπολογίας για την ελληνική ύπαιθρο

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Κρίστη (Χρυσάνθη) Πετροπούλου

Συγκριτική προσέγγιση των χωρικών αλλαγών στις μητροπολιτικές περιοχές της Πόλης του Μεξικού και της Κωνσταντινούπολης

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Ειρήνη Μίχα

Ανιχνεύοντας τη χωρο-κοινωνική πόλωση μέσα από τις συνδηλώσεις ενός μύθου: Τα «γαλατικά χωριά» της κρίσης

ΠερίληψηΔιαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF


ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ – ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ

Ελένη Τριανταφυλλοπούλου

Συνέδριο RC21: «Πολυμήχανες πόλεις» (Resource-ful cities), Νοέμβριος 2013

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Κώστας Μανωλίδης

Συνέδριο: Μεταβολές και ανασημασιοδοτήσεις του χώρου στην Ελλάδα της κρίσης, Νοέμβριος 2013, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Π. Θεσσαλίας, Βόλος

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF


ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ

Παναγιώτης Μπουρλέσσας

Χωρικές γειτνιάσεις και κοινωνικές αποστάσεις σε περιπτώσεις κάθετης κοινωνικής διαφοροποίησης

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Αναστάσιος Σταμνάς

Διαχρονική μελέτη των γεωμετρικών και γεωγραφικών χαρακτηριστικών των προσφυγικών οικισμών του νομού Θεσσαλονίκης με τη χρήση φωτογραμμετρικών και χαρτογραφικών μεθόδων και στόχο τη χωρική τους τεκμηρίωση και ταξινόμηση

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Παναγιώτα Μαραγκού, Θύμιος Παπαγιάννης

Καταγραφή των καλύψεων γης και των αλλαγών τους στην Ελλάδα την περίοδο 1987-2007

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF


ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Θεοδώρα Λούκρη, Σοφία Περπινιά

«Στην άκρη του κέντρου». Πρόγραμμα ανάπλασης στις γειτονιές της Ξηροκρήνης

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Ορέστης Αθανασόπουλος-Ρετσινάς, Βασίλης Αρωνίδης

Μουσικοί τόποι – Ανακτώντας το τοπίο

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Ευαγγελία Παπατζανή

Πόλη και πολυ-πολιτισμική συγκατοίκηση. Χωρικές ταυτότητες των μεταναστών στο ελληνικό αστικό τοπίο

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF