Ed Soja 1940-2015 in memoriam

Ο διακεκριμένος καθηγητής Edward Soja γεννήθηκε στο Bronx της Νέα Υόρκης από γονείς πολωνούς μετανάστες. Ήταν ο μόνος από τα 6 αδέλφια που ολοκλήρωσε ανώτατη εκπαίδευση. Η διατριβή του στο Syracuse University αφορούσε την πολιτική γεωγραφία του εκσυγχρονισμού στην Αφρική και τη δημιουργία εθνικών κρατών. Δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής στα πανεπιστήμια του Ibadan στη Νιγηρία και του Nairobi στην Κένυα. Η πρώτη του ακαδημαϊκή θέση στις ΗΠΑ ήταν στο Northwestern University, όπου παρέμεινε επτά χρόνια. Στο UCLA πήγε το 1972 και παρέμεινε μέχρι τέλους, με ετήσιες τρίμηνες επισκέψεις για διδασκαλία στο LSE τα τελευταία 20 χρόνια.

Τα ενδιαφέροντά του κάλυπταν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως η ανάπτυξη της Αφρικής, η αστικοποίηση, η ανάλυση των πόλεων, η περιφερειακή ανάπτυξη, ο προγραμματισμός και η χωρικότητα της κοινωνικής ζωής.

Τις τελευταίες δεκαετίες στράφηκε αποκλειστικά στα αστικά φαινόμενα, αναλύοντας την οικονομία των πόλεων, τις πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις, τις διαδικασίες σχεδιασμού, τις αστικές μορφές και τους συμβολισμούς. Για τα παραπάνω είχε συχνές και εξαντλητικές αναφορές στον Ανρί Λεφέβρ (Henri Lefebvre) και τον Μισέλ Φουκώ (Michel Foucault). Οι εμπνευσμένες εργασίες του έχουν διεθνή αναγνώριση και ήταν ένας από τους λίγους διαμορφωτές σε διεθνή κλίμακα της κριτικής προσέγγισης του χώρου. Αρχικά μέσω της χωροκοινωνικής διαλεκτικής και αργότερα με τη μεταμοντέρνα θεωρία των πολλαπλών μορφών της αστικής χωρικότητας. Η βασική του αναφορά είναι η μητρόπολη του Λος Άντζελες και οι διαδικασίες «μεταμοντερνοποίησης» της. Υπήρξε συγγραφέας, επιμελητής και συν-συγγραφέας πληθώρας άρθρων και βιβλίων. Μεταξύ των βιβλίων που συνέγραψε μόνος του είναι και τα: Postmodern Geographies, Verso (1989), ThirdSpace, Blackwell (1996), Postmetropolis, Blackwell (2000), Seeking Spatial Justice, Un. of Minnesota Press (2010) και το τελευταίο My Los Angeles, Un. of California Press (2014). To 2015 ανακοινώθηκε η βράβευση του με το διεθνές βραβείο VautrinLud, γνωστό ως Νόμπελ της Γεωγραφίας, αλλά λόγω της ασθένειας και τελικά του θανάτου του δεν ήταν παρών στη τελετή απονομής.

Είχε επισκεφθεί επανειλημμένα την Ελλάδα, την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Νάξο, τη Μήλο και τη Σύρο με αφορμή διαλέξεις, συνέδρια και τα Διεθνή Σεμινάρια του Αιγαίου. Το 2005 κήρυξε την έναρξη λειτουργίας του Μεταπτυχιακού Προγράμματος «Εφαρμοσμένη Γεωγραφία και Διαχείριση του Χώρου», στο Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου.

Πέθανε στο Λος Άντζελες το 2015 έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια.

Διαβάστε το άρθρο του Κωστή Χατζημιχάλη σε μορφή PDF

Διαβάστε τη συνέντευξη «Μετα-μητρόπολη, η νέα αστική πραγματικότητα» του Εd Soja στην «Καθημερινή», 30.10 2005 σε μορφή PDF