Doreen Massey 1944-2016 in memoriam

Κωστής Χατζημιχάλης

Η Doreen Barbara Massey, διεθνώς γνωστή γεωγράφος, φεμινίστρια και πολιτική ακτιβίστρια της αριστεράς, πέθανε ξαφνικά τον Μάρτιο του 2016 στο σπίτι της, όπου ζούσε μόνη, στο Kilburn του βορειοδυτικού Λονδίνου. Το έργο της από το 1970 και έπειτα για τον χώρο, τον τόπο και την εξουσία ήταν διεθνώς γνωστό και ήταν ιδιαίτερα αγαπητή μεταξύ συναδέλφων, φίλων και ακτιβιστών στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Μεγάλωσε σε εργατική οικογένεια στο Wythenshawe, γειτονιά του Μάντσεστερ και, όπως συχνά έλεγε, χάρη στο κοινωνικό κράτος τής δόθηκε η δυνατότητα για μόρφωση. Ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές της σπουδές στη γεωγραφία στην Οξφόρδη, εργάστηκε στο Centre for Environmental Studies το διάστημα 1968-1980 και συνέχισε, αφού έλαβε υποτροφία, τις μεταπτυχιακές της σπουδές στην Πενσιλβάνια των ΗΠΑ, το διάστημα 1971- 1972. Το 1982 εκλέχθηκε καθηγήτρια στο Open University (OU), όπου παρέμεινε μέχρι τη συνταξιοδότησή της, το 2009, και έδωσε διεθνή δυναμική στο Τμήμα Γεωγραφίας. Οι εργασίες με τον συνάδελφό της John Allen και οι ομαδικές συνεργασίες σε εκπαιδευτικές βιβλία, κατέστησαν τη γεωγραφία στο ΟU έναν σημαντικό κόμβο στη διεθνή διανόηση.

Μεταξύ των σημαντικότερων βιβλίων της ήταν και τα Capital and Land (1978) (με την Alejandrina Catalano), The Anatomy of Job Loss (1982), (με τον Richard Meegan), Spatial Divisions of Labour (1984), Space, Place and Gender (1994), For Space (2005) και World City (2007), ανάμεσα σε πολλά άλλα. Η Doreen ήταν έντονα πολιτικοποιημένη και μόνιμα ενεργή σε κινήματα και εργατικούς αγώνες όπως στη με- γάλη απεργία των ανθρακωρύχων ενάντια στη Μάργκαρετ Θάτσερ στις αρχές του 1980, στο Greater London Council Socialist Project (με τους Hilary Wainwright και Robin Murray) αλλά και στη Λατινική Αμερική με τους Σαντινίστας στη δεκαετία του 1980, στη Venezuela του Hugo Chavez και στη Νότια Αφρική μετά το Απαρτχάιντ. Μετά το κλείσιμο του περιοδικού Marxism Today, στο οποίο έγραφε συχνά, το 1995 άρχισε να εκδίδει με τους Stuart Hall και Michael Rustin το αριστερό περιοδικό Soundings. Με την ίδια ομάδα και πολλούς/ές άλλους/ες ακτιβιστές και ακτιβίστριες συνέγραψαν το Kilburn Manifesto, μία διακήρυξη ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό.

Είχε τιμηθεί με δεκάδες βραβεία και τιμητικά διπλώματα, μεταξύ των οποίων και το βραβείο Vautrin Lud, το οποίο θεωρείται το Νόμπελ της γεωγραφίας, αλλά αρνήθηκε την τιμητική αναγόρευση σε Ιππότη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

Ήταν πολύ γνωστή και αγαπητή στην Ελλάδα και είχε επισκεφθεί επαλειμμένα διάφορες περιοχές με αφορμές συνέδρια, διαλέξεις, πολιτικές επαφές αλλά και για διακοπές. Κατά τις επισκέψεις της έχει δώσει δεκάδες συνεντεύξεις σε εφημερίδες και περιοδικά. Τον Νοέμβριο του 2012 αναγορεύτηκε επίτιμη διδάκτορας στο Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου.

Σε ένα από τα προσεχή τεύχη των ΓΕΩΓΡΑΦΙΩΝ θα έχουμε εκτεταμένο αφιέρωμα στη ζωή και το έργο της.