Τεύχος 19 – Άνοιξη 2012

ΓΕΩ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΕΣ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

Συνέντευξη με τον γεωγράφο Ντέιβιντ Χάρβεϊ

Διαβάστε τη συνέντευξη σε μορφή PDF 


ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωστής Χατζημιχάλης

Άνιση γεωγραφική ανάπτυξη και χωροκοινωνική δικαιοσύνη-αλληλεγγύη: οι ευρωπαϊκές περιφέρειες μετά την οικονομική κρίση του 2009

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Μαρία Φερεντίνου, Χρίστος Χαλκιάς

Προκαταρτική ανάλυση της διακινδύνευσης έναντι κατολισθήσεων με βάση τη χαρτογράφηση της επιδεκτικότητας–Εφαρμογή σε περιφερειακή κλίμακα

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Δημήτρης Μυρωνίδης

Αποτίμηση του κινδύνου διάβρωσης των εδαφών της Ελλάδας ως εργαλείο για τη διαχείριση των λεκανών απορροής

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Δημήτρης Δεληκαράογου, Στέφανος Δεληκαράογου

Η συνεισφορά των αλτιμετρικών γεωδαιτικών δορυφόρων στη χαρτογράφηση του Ελληνικού χώρου. Η περίπτωση μιας προμελέτης για την αξιοποίηση της κυματικής ενέργειας

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF 

Ευαγγελία Αποστολοπούλου

Οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής πολιτικής και ο ρόλος της συνεργατικής διακυβέρνησης: η περίπτωση του Σχοινιά

Περίληψη, Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF


ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ – ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ

Μαργαρίτα Παπαχρόνη

Πολιτική ανάπτυξης των συνεργατικών σχηματισμών (Clusters)

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF 

Γεωργία Αλεξανδρή

Διεθνές Ετήσιο Συνέδριο της ομάδας RC21 της Διεθνούς Ένωσης Κοινωνιολογίας, Amster- dam,  Ολλανδία, Ιούλιος 2011

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF 

Πασχάλης Σαμαρίνης, Δήμητρα Σπανού, Ευαγγελία Χατζηκωνσταντίνου

6ο Διεθνές Συνέδριο Κριτικής Γεωγραφίας (6th International Conference of Critical Geography– ICCG), Φρανκφούρτη, 16-20 Αυγούστου 2011

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF 


ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ

Δημήτρης Μπαλαμπανίδης

Η Ελλάδα από χώρα αποστολής σε χώρα υποδοχής μεταναστών: πρόσβαση στην κατοικία και χωροκοινωνικοί διαχωρισμοί σε πόλεις της Γερμανίας και στην Αθήνα

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF 


ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΕΣ

Παναγιώτης Πάντος

Κρίση, αλληλεγγύη και οικονομική χειραφέτηση. Παρουσίαση των βιβλίων: James DeFil- ippis, Unmaking Goliath – Community Control in the Face of Global Capital, Routledge, Λονδίνο και Νέα Υόρκη, 2004, και: Ash Amin (επιμ.), The Social Economy – International Perspectives on Economic Solidarity, Zed Books, Λονδίνο και Νέα Υόρκη, 2009

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF 

Θανάσης Κίζος

Παρουσίαση του βιβλίου: Michael Woods, Γεωγραφία της υπαίθρου: Διαδικασίες, αποκρίσεις και και εμπειρίες αγροτικής αναδιάρθρωσης, Πρόλογος και Επιμέλεια: Θεοδοσία Ανθοπούλου, Μετάφραση Γ. Μελισσουργός, 2011, Αθήνα: Κριτική

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Παρουσίαση του βιβλίου: Michael Woods, Γεωγραφία της υπαίθρου: Διαδικασίες, αποκρίσεις και εμπειρίες αγροτικής αναδιάρθρωσης. Πρόλογος και Επιμέλεια: Θεοδοσία Ανθοπούλου, Μετάφραση Γ. Μελισσουργός, 2011, Αθήνα: Κριτική

Θανάσης Κίζος

Τι είναι η ύπαιθρος; Διαφέρει και πώς από τον αγροτικό χώρο; Πώς σχετίζεται με την αύξηση της ζήτησης «τοπικών», «αυθεντικών» και «ποιοτικών» προϊόντων; Με την αύξηση κατοικίας έξω από τις πόλεις, της ζήτησης υπηρεσιών εστίασης, στέγασης και δραστηριοτήτων στην «εξοχή»; Με τη μείωση του αριθμού     των      «επαγγελματιών» αγροτών και την αύξηση της πολυ-δραστηριότητας των αγροτικών νοικοκυριών; Υπάρχουν χωρικές δια- φορές στην έκταση και ένταση αυτών των φαινομένων; Αυτά είναι ορισμένα από τα επιστημονικά και πρακτικά ερωτήματα που απασχολούν όσους ασχολούνται με την αγροτική παραγωγή, με πολιτικές τοπικής ανάπτυξης, με νέες μορφές τουρισμού και δραστηριοτήτων και τη χωροθέτησή τους.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Κρίση, αλληλεγγύη και οικονομική χειραφέτηση. Παρουσίαση των βιβλίων: James DeFilippis, Unmaking Goliath – Community Control in the Face of Global Capital, Routledge, Λονδίνο και Νέα Υόρκη, 2004 και: Ash Amin (επιμ.), The Social Economy – International Perspectives on Economic Solidarity, Zed Books, Λονδίνο και Νέα Υόρκη, 2009

Παναγιώτης Πάντος

Το τελευταίο διάστημα, κυρίως λόγω της ψήφισης ενός σχετικού νόμου αλλά και λόγω της εμφάνισης ποικίλων οργανώσεων που επιδιώκουν να απαντήσουν στην κρίση μέσω της ανάπτυξης πρωτοβουλιών αλληλεγγύης, έχει ενισχυθεί το ενδιαφέρον για τη λεγόμενη κοινωνική ή αλληλέγγυα οικονομία. Από τα σχετικά δημοσιογραφικά αφιερώματα μέχρι τις συζητήσεις των «αγανακτισμένων» και τις επιστημονικές ημερίδες, φαίνεται ότι ένα μετρήσιμο ακροατήριο αναζητά εναλλακτικούς τρόπους οργάνωσης της οικονομίας, πειραματίζεται με νέες μορφές κοινωνικής δράσης και προβληματίζεται για τη θεωρία πίσω από όλα αυτά.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Η Ελλάδα από χώρα αποστολής σε χώρα υποδοχής μεταναστών: πρόσβαση στην κατοικία και χωροκοινωνικοί διαχωρισμοί σε πόλεις της Γερμανίας και στην Αθήνα

Δημήτρης Μπαλαμπανίδης

Οι μετακινήσεις των πληθυσμών από μία περιοχή του κόσμου προς μία άλλη είναι ένα φαινόμενο τόσο παλαιό όσο και η ιστορία της ανθρωπότητας. Βέβαια, στο πέρασμα των χρόνων, οι κατευθύνσεις των μετακινήσεων αλλάζουν διαρκώς, καθώς επίσης αλλάζουν οι αιτίες που τις προκαλούν και, κυρίως, οι έννοιες και τα νοήματα που τις περιγράφουν. Στην Ευρώπη, για παράδειγμα, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο τα βασικά μεταναστευτικά ρεύματα κατευθύνονται από τις χώρες του Νότου προς τις ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες του Βορρά, στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης και της εκβιομηχάνισής τους. Όμως, μπαίνοντας στη δεκαετία του 1980, το πρότυπο αυτό αλλάζει, αυτή τη φορά λόγω της περίφημης αποβιομηχάνισης και άλλων μεγάλων παγκόσμιων αναδιαρθρωτικών αλλαγών. Έτσι, οι νότιες ευρωπαϊκές χώρες, που μέχρι πρόσφατα τροφοδοτούσαν τον πλούσιο Βορρά με εργατικό δυναμικό, μετατρέπονται γρήγορα στις βασικότερες χώρες υποδοχής   μεταναστών,     μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

6ο Διεθνές Συνέδριο Κριτικής Γεωγραφίας (6th International Conference of Critical Geography – ICCG), Φρανκφούρτη, 16-20 Αυγούστου 2011

Τον περασμένο Αύγουστο πραγματοποιήθηκε στη Φρανκφούρτη το 6ο Διεθνές Συνέδριο Κριτικής Γεωγραφίας (6th International Conference of Critical Geography, ICCG), με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών, ερευνητών και ακτιβιστών από τριανταπέντε χώρες. Βασική θεματική του φετινού συνεδρίου και κεντρικό ερώτημα στις πολλές και ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις, συζητήσεις και εργαστήρια που πραγματοποιήθηκαν ήταν η κρίση, συγκεκριμένα: Κρίσεις – Αιτίες, Διαστάσεις και Αντιδράσεις (Crises – Causes, Dimensions and Reactions).  Κάποιοι από εμάς είχαμε την ευκαιρία να συμμετέχουμε στη συνάντηση της Φρανκφούρτης και θα επιχειρήσουμε, όσο είναι δυνατόν, να μεταφέρουμε το κλίμα και τους προβληματισμούς που αναπτύχθηκαν εκεί.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Διεθνές Ετήσιο Συνέδριο της ομάδας RC21 της Διεθνούς Ένωσης Κοινωνιολογίας, Άμστερνταμ, Ολλανδία, Ιούλιος 2011

Γεωργία Αλεξανδρή

Η Research Committee 21 on Sociology and Regional Development (RC21-Ερευνητική Επιτροπή 21 για την Κοινωνιολογία και την Περιφερειακή Ανάπτυξη) και το περιοδικό International Journal of Urban and Regional Research IJURR είναι τμήματα της International Sociological Association (ISA-Διεθνής Κοινωνιολογικός Σύλλογος). Βασική πρόθεση της RC21 είναι η προώθηση του διεθνούς διαλόγου για την κοινωνιολογική θεώρηση της αστικής και περιφερειακής ανάπτυξης. H RC21 και το IJURR ιδρύθηκαν το 1970 από την ίδια ομάδα κριτικά σκεπτόμενων ακαδημαϊκών.  Η σχέση που υπάρχει ανάμεσά τους είναι θεσμοθετημένη, καθώς ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου της RC21 επιλέγεται για τη συντακτική επιτροπή της IJURR και ένα μέλος της IJURR, συνήθως από τη συντακτική επιτροπή, ορίζεται στο διοικητικό συμβούλιο της RC21.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Πολιτική ανάπτυξης των συνεργατικών σχηματισμών (Clusters)

Μαργαρίτα Παπαχρόνη

Παρατηρούμε ότι οι γρήγορες τεχνολογικές εξελίξεις και η ανάπτυξη νέων ιδεών, που ξεκίνησαν αν τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα και συνεχίζονται τον 21ο αιώνα, έχουν ως αποτέλεσμα τη διεθνοποίηση της αγοράς των αγαθών, των υπηρεσιών, του κεφαλαίου και της εργασίας. Σήμερα οι επιχειρήσεις έχουν να αντιμετωπίσουν ή και να λειτουργήσουν σε ένα δυναμικό περιβάλλον, στο οποίο έχει δημιουργηθεί η ανάγκη για μετασχηματισμό τους σε σύγχρονες επιχειρησιακές μονάδες, στοιχείο απαραίτητο για την επιβίωσή τους. Στο πλαίσιο των νέων οικονομικών συνθηκών η αύξηση των απαιτήσεων για μεγαλύτερη διαφοροποίηση και καλύτερες προδιαγραφές (λειτουργικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά) των προϊόντων καθώς και οι πιέσεις όχι μόνο για μείωση του κόστους παραγωγής αλλά και για αρτιότερο ποιοτικό έλεγχο δημιουργούν την επιτακτική ανάγκη στις κυβερνήσεις για αναθεώρηση των πολιτικών και χρήση νέων εργαλείων και τεχνικών όπως οι συνεργατικοί σχηματισμοί, οι οποίοι αναγνωρίζονται διεθνώς ως σημαντικό εργαλείο για την προώθηση της βιομηχανικής ανάπτυξης, της καινοτομίας της ανταγωνιστικότητας, και γενικότερα της οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής πολιτικής και ο ρόλος της συνεργατικής διακυβέρνησης: η περίπτωση του Σχοινιά

Ευαγγελία Αποστολοπούλου

Ο Σχοινιάς, ο τελευταίος υγρότοπος της πρωτεύουσας, αποτελεί μία χαρακτηριστική περίπτωση προστατευόμενης περιοχής, ο σχεδιασμός της οποίας βασίστηκε στο συνδυασμό της διατήρησης μιας περιοχής Natura 2000 με την εφαρμογή αναπτυξιακών σχεδίων στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Το ελληνικό κράτος παρουσίασε τον Σχοινιά ως ένα «καινοτόμο σχέδιο» ενώ ο συνδυασμός «περιβαλλοντικά φιλικής» ανάπτυξης με οφέλη για την τοπική κοινωνία και ταυτόχρονη αποκατάσταση ενός υποβαθμισμένου υγροτόπου τον κατέστησε κεντρικό επιχείρημα για την επίτευξη μιας «πράσινης» ολυμπιάδας. Ο Σχοινιάς αποτέλεσε επίσης τη δεύτερη προστατευόμενη περιοχή που επιλέχθηκε για τη θεσμική στροφή του κράτους προς τη συνεργατική διακυβέρνηση στο πλαίσιο εφαρμογής της οδηγίας των οικοτόπων. Η παρούσα έρευνα βασίζεται σε τρία αλληλοτεμνόμενα επιστημονικά πεδία που αφορούν στην έρευνα των κοινωνικοοικολογικών συστημάτων, στην πολιτική οικολογία και στην περιβαλλοντική διακυβέρνηση. Ακολουθώντας την προσέγγιση της θεμελιωμένης θεωρίας συγκροτήσαμε ένα εννοιολογικό μοντέλο το οποίο προσδιορίζει τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής πολιτικής που ακολουθήθηκε στην περιοχή του Σχοινιά και ερμηνεύει τις αιτίες για την ανάδυση συγκρούσεων, το ρόλο της συνεργατικής διακυβέρνησης στην εξέλιξη τους καθώς και τον πολιτικό χειρισμό του κράτους. Συμπεραίνουμε ότι οι ακολουθούμενες αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές πολιτικές έχουν επιφέρει σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις για την πλειοψηφία της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, η συμμαχία του κράτους με ισχυρά συμφέροντα έχει οδηγήσει στον αποκλεισμό των ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων από τη διακυβέρνηση της περιοχής και στη μεταβίβαση των ευθυνών για την υποβάθμιση του Σχοινιά στην τοπική κοινωνία υπό τη ρητορεία της προώθησης της προστασίας, της αειφορίας και της συνεργασίας.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Η συνεισφορά των αλτιμετρικών γεωδαιτικών δορυφόρων στη χαρτογράφηση του Ελληνικού χώρου. Η περίπτωση μιας προμελέτης για την αξιοποίηση της κυματικής ενέργειας

Σε μία κατεξοχήν θαλάσσια χώρα όπως η Ελλάδα, οι τρέχουσες απαιτήσεις για την αξιοποίηση του θαλάσσιου χώρου επιβάλουν μια ριζική αλλαγή νοοτροπίας στις διαδικασίες μελέτης και χαρτογράφησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ώστε να δοθεί μια νέα διάσταση αφενός στον τρόπο αντιμετώπισης, κατανόησης και μελέτης των φυσικών φαινομένων που το επηρεάζουν, αφετέρου στην εξυπηρέτηση καίριων εθνικών αναγκών όπως η ναυσιπλοΐα, η εθνική άμυνα, η προαγωγή των θαλάσσιων επιστημονικών ερευνών αλλά, ίσως και το κυριότερο, ο καθορισμός βασικών κατευθύνσεων για τη χωροθέτηση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και στον θαλάσσιο χώρο, με στόχο τη γενικότερη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Στο συγκεκριμένο άρθρο εξετάζεται η σημαντική συνεισφορά της τεχνολογίας των γεωδαιτικών δορυφόρων αλτιμετρίας που σήμερα παρέχουν εξαιρετικά ακριβείς και άμεσες μετρήσεις της δυναμικής κατάστασης των θαλασσών και αναδεικνύεται ότι η συστηματική συλλογή και επεξεργασία, μαζί με τη χρήση κατάλληλων τεχνικών αξιοποίησης τους, μπορούν να συνεισφέρουν στην επίτευξη των προαναφερόμενων στόχων για εργασίες μεγάλης και μικρής κλίμακας μελέτης των προοπτικών αξιοποίησης της κυματικής ενέργειας σε διάφορες περιοχές ενδιαφέροντος στον ελλαδικό χώρο.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Αποτίμηση του κινδύνου διάβρωσης των εδαφών της Ελλάδας ως εργαλείο για τη διαχείριση των λεκανών απορροής

Δημήτρης Μυρωνίδης

Το έδαφος είναι ένα δυναμικό οικοσύστημα το οποίο επιτελεί διάφορες λειτουργίες και προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στον άνθρωπο. Το έδαφος υπόκειται σε μια σειρά από διεργασίες και απειλές, όπως είναι ο κίνδυνος διάβρωσης, που μπορούν υπό ξηρές και ημίξηρες συνθήκες να οδηγήσουν στην πλήρη ερημοποίησή του. Λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα του κινδύνου, είναι απαραίτητο να εφαρμόσουμε εξελιγμένες τεχνικές για την εκτίμηση του μεγέθους της διάβρωσης. Ο συνδυασμός του μοντέλου διάβρωσης της Παγκόσμιας Εξίσωσης της Εδαφικής Απώλειας (USLE) με το Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών ArcGIS χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση του κινδύνου διάβρωσης των εδαφών της ελληνικής επικράτειας. Η αποτίμηση πραγματοποιήθηκε χρησιμοποιώντας τα καλύτερα διαθέσιμα γεωγραφικά δεδομένα, ενώ τα αποτελέσματα της ανάλυσης συγκρίθηκαν με ανάλογα αποτελέσματα των μοντέλων διάβρωσης (PESERA και SERAE). Η χαρτογράφηση των περιοχών που διατρέχουν κίνδυνο διάβρωσης δύναται ακολούθως να χρησιμοποιηθεί στον προγραμματισμό αντιδιαβρωτικών έργων στις λεκά- νες απορροής, ενώ παράλληλα καλύπτει κατά ένα μέρος τις υποχρεώσεις σχετικής Ευρωπαϊκής Οδηγίας.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Προκαταρκτική ανάλυση της διακινδύνευσης έναντι κατολισθήσεων με βάση τη χαρτογράφηση της επιδεκτικότητας – Εφαρμογή σε περιφερειακή κλίμακα

Η χαρτογράφηση της επιδεκτικότητας σε εκδήλωση κατολίσθησης έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς οι κατολισθήσεις αποτελούν μια από τις σοβαρότερες φυσικές καταστροφές προκαλώντας ολοένα και περισσότερες απώλειες σε παγκόσμια κλίμακα. Ο εντοπισμός των ζωνών μεγάλης επιδεκτικότητας σε περιφερειακή κλίμακα καθώς και η διερεύνηση της ανθρώπινης παρουσίας σε αυτές τις ζώνες αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τη διαχείριση της διακινδύνευσης έναντι των κατολισθήσεων. Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται μια μεθοδολογία προσδιορισμού της επιδεκτικότητας σε εκδήλωση κατολίσθησης η οποία εφαρμόζει τη θεωρία της Ασαφούς Αναλυτικής Ιεράρχησης, με αξιοποίηση της γνώσης εμπειρογνωμόνων και πεδίο εφαρμογής την περιοχή της Πελοποννήσου. Αρχικά αναπτύσσεται η μεθοδολογία που εφαρμόσθηκε και στη συνέχεια γίνεται αποτίμηση της χωρικής κατανομής της επιδεκτικότητας σε εκδήλωση κατολίσθησης σύμφωνα με τον παραγόμενο χάρτη. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης δείχνουν ότι ένα σημαντικό τμήμα (~ 5% της συνολικής έκτασης της περιοχής μελέτης) τοποθετείται στη ζώνη πολύ υψηλής επιδεκτικότητας η οποία εντοπίζεται κυρίως στη βόρεια και δυτική-κεντροδυτική Πελοπόννησο. Επιπρόσθετα επιχειρείται η ανίχνευση της ανθρώπινης παρουσίας (υψηλή πυκνότητα πληθυσμού) και βασικών υποδομών (κύριο οδικό δίκτυο) σε αυτή τη ζώνη υψηλής επιδεκτικότητας. Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί στο να συνεισφέρει στην αποτίμηση της διακινδύνευσης έναντι κατολίσθησης σε περιφερειακή κλίμακα καθώς η προτεινόμενη μεθοδολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί –με τις κατάλληλες τροποποιήσεις– για το σύνολο των περιφερειών της χώρας.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Άνιση γεωγραφική ανάπτυξη και χωροκοινωνική δικαιοσύνη-αλληλεγγύη: οι ευρωπαϊκές περιφέρειες μετά την οικονομική κρίση του 2009

Κωστής Χατζημιχάλης

Το κείμενο αυτό πραγματεύεται ορισμένα θεωρητικά ζητήματα περιφερειακής ανάπτυξης σε συνδυασμό με τις παραμελημένες συνθήκες άνισης γεωγραφικά ανάπτυξης, με αφορμή την τρέχουσα οικονομική κρίση και ειδικότερα την κρίση χρέους στην ευρωζώνη. Οι κυρίαρχες ερμηνείες για την κρίση είναι κυρίως μακροοικονομικού και χρηματοπιστωτικού χαρακτήρα, ωστόσο το παρόν κείμενο επιχειρεί να τονίσει τα θεμελιώδη γεωγραφικά χαρακτηριστικά αυτής της κρίσης. Αρχικά σχολιάζει την κρίση χρέους στην ευρωζώνη και ιδιαίτερα στη Νότια Ευρώπη ως αναπόσπαστο μέρος της ευρύτερης παγκόσμιας κρίσης υπερ-συσσώρευσης και στη συνέχεια αναπτύσσει μια συμπληρωματική ερμηνεία που βασίζεται στην άνιση γεωγραφικά περιφερειακή ανάπτυξη, ιδιαίτερα μετά το χρονικό διάστημα που ακολούθησε την εισαγωγή του ευρώ. Tο κείμενο αναφέρεται στις αρχές της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης ως ζητούμενα ενός δημοκρατικού προγραμματισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο και υποστηρίζει ότι οι αρχές αυτές δεν έχουν σχέση με το λεγόμενο σχέδιο διάσωσης που έχουν καταστρώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία.

Διαβάστε το άρθρο σε μορφή PDF

Οικονομική κρίση και αστικοποίηση: Συνέντευξη με τον γεωγράφο Ντέιβιντ Χάρβεϊ

Ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ (David Harvey), ένας από τους σημαντικότερους εκφραστές της μαρξιστικής γεωγραφικής σκέψης και καθηγητής του Τμήματος Ανθρωπολογίας του City University της Νέας Υόρκης (CUNY), βρέθηκε στην Αθήνα στο τέλος του Μαΐου 2011 ως προσκεκλημένος ομιλητής του Διεθνούς Αντιεξουσιαστικού Φεστιβάλ B-Fest. Πριν από την ομιλία του εκεί, έδωσε μία ανοικτή διάλεξη στο πλαίσιο των Σεμιναρίων Ριζοσπαστικής Γεωγραφίας που οργανώνει ο Κωστής Χατζημιχάλης, καθηγητής στο Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου. Ο Χάρβεϊ έχει έλθει αρκετές φορές στην Ελλάδα, και στην Αθήνα. Όμως, το τέλος Μαΐου 2011 ήταν μια ειδική συγκυρία. Ήταν η περίοδος που ξεκινούσαν οι κινητοποιήσεις των «Αγανακτισμένων» στην πλατεία Συντάγματος. Εκείνες οι μέρες σημαδεύονταν επίσης από το ξέσπασμα της ρατσιστικής βίας σε κεντρικές γειτονιές και την ανακοίνωση του «Σχεδίου Δράσης για το Κέντρο της Αθήνας». Η ομάδα EncounterAthens, στην οποία συμμετέχουν και υποψήφιοι διδάκτορες του ΕΜΠ (Τομέας Πολεοδομίας, Χωροταξίας) και του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου (Τμήμα Γεωγραφίας), τον προσκάλεσαν για μια σειρά επισκέψεις στις γειτονιές του κέντρου. Η εκρηκτική επικαιρότητα έδωσε το έναυσμα για πολύωρες συζητήσεις, από τις οποίες μεταφέρουμε εδώ ένα μικρό μόνο απόσπασμα.  Στις συζητήσεις με τον Ντέιβιντ Χάρβεϊ, καθώς και στην απομαγνητοφώνηση, τη μετάφραση και την επιμέλεια της συνέντευξης, συμμετείχαν τα μέλη της ομάδας EncounterAthens (http://encounterathens.wordpress.com/) Φερενίκη Βαταβάλη, Μαίρη Ζήφου, Μαρία Καλαντζοπούλου, Πέννυ Κουτρολίκου, Δημήτρης Μπαλαμπανίδης, Έλενα Πατατούκα, Πασχάλης Σαμαρίνης, Δήμητρα Σιατίτσα, Δήμητρα Σπανού και Ευαγγελία Χατζηκωνσταντίνου.

Διαβάστε τη συνέντευξη σε μορφή PDF